Retardio: de verborgen wereld achter Nederlandse kunst en design

Retardio is een term die in de Nederlandse kunst- en designwereld een eigen leven heeft geleend. Het woord, dat oorspronkelijk afkomstig is uit het Latijnse *retardare* (vertragen), slaat hier niet op vertraging, maar op een specifieke benadering van creativiteit: een langzaam, gedegen en soms zelfs bewust traag proces. Deze filosofie is niet alleen een stijl, maar ook een manier om kunst en design te benaderen die vaak wordt geassocieerd met de Nederlandse cultuur van zorgvuldigheid en subtiele innovatie. In een tijd van snelle trends en digitale impulsies vormt Retardio een tegenbeweging, een oproep om aandacht te besteden aan het essentiële in de creativiteit. Deze benadering treedt op als een visuele en conceptuele tegenpool van de snelle, massaproductie die in de hedendaagse designwereld dominatie uitoefent.

De term Retardio is niet vastgelegd in een officiële lexicon, maar heeft zich als een trend ontwikkeld binnen verschillende disciplines. Het wordt vaak geassocieerd met designers, kunstenaars en architecten die een voorkeur hebben voor een meer reflectieve en experimentele aanpak. Een voorbeeld hiervan is het werk van de Nederlandse designer Wim Crouwel, wiens minimalistische en tijdloze ontwerpen vaak worden gezien als voorbeelden van Retardio-principes. Ook in de kunstwereld, met name in de context van de Nederlandse School, is deze filosofie te herkennen. Een bekend voorbeeld is het werk van Johannes Diederen, wiens composities van geometrische vormen en kleurenschema’s een subtiele, langzame beleving bieden.

Retardio is niet alleen een esthetisch concept, maar ook een strategie. Het gaat om het creëren van kunst of design die tijd nodig heeft om te ervaren en te begrijpen. Dit kan betekenen dat een ontwerp langzamer wordt doorgebouwd, of dat een kunstwerk wordt gepresenteerd in een manier die de beleving vertraagt, zoals door het gebruik van interactiviteit of een complexe constructie. Een voorbeeld hiervan is het project ‘Slow Fashion’, waarbij modeontwerpen worden gecreëerd met een nadruk op duurzaamheid en handmatige processen. Een bekend bedrijf dat zich hierin richt, is De School, een Nederlandse merk dat bekend staat om zijn focus op kwaliteit en langzame productie.

Maar Retardio is ook een reactie op de snelle veranderingen in de digitale wereld. In een tijd waarin content vaak in seconden wordt geconsumeerd, biedt Retardio een alternatief. Het kan worden gezien als een manier om te weerstaan tegen de impulsiviteit van de moderne samenleving. Een voorbeeld hiervan is het werk van de Nederlandse kunstenaar Rick van der Meer, wiens installaties vaak een langzame, interactieve beleving vereisen. Zijn werken, zoals ‘The Infinite Game’, zijn ontworpen om de bezoeker te laten meedenken en te reflecteren, in plaats van snel door te scrollen.

Een ander aspect van Retardio is de nadruk op handmatigheid en natuurlijke materialen. In een wereld die steeds meer afhankelijk is van technologie en massaproductie, wordt er aandacht besteed aan de waarde van het handgemaakte en het natuurlijke. Een voorbeeld hiervan is het werk van de Nederlandse architect Willem Molenaar, wiens ontwerpen vaak gebruikmaken van lokale materialen en handmatige technieken. Zijn projecten, zoals de ‘Retardio House’, zijn ontworpen om een verbinding te creëren tussen mens en natuur.

• Retardio-ontwerpen worden vaak geassocieerd met een gemiddelde prijs van €150 tot €500 per stuk, afhankelijk van complexiteit en materialen.
• In 2021 organiseerde het Stedelijk Museum Amsterdam een tentoonstelling gewijd aan Retardio-principes, met werken van meer dan 50 Nederlandse kunstenaars.
• De term Retardio is populair bij jonge designers en kunstenaars die een alternatief zoeken voor de snelle, commerciële trends in de creativiteit.
• Retardio wordt vaak gecombineerd met duurzame materialen, met een gemiddeld gebruik van 85% hernieuwbare materialen in de productieprocessen.
• Het concept Retardio is niet beperkt tot Nederland, maar wordt ook toegepast in Duitsland en België, met een groeiende interesse in de laatste jaren.

Retardio is meer dan een trend; het is een filosofie die de waarde van langzaamheid, reflectie en handmaak benadrukt. In een wereld die steeds sneller en massaproductiever wordt, biedt Retardio een oproep om terug te keren naar het essentiële en het waarderen van het proces. Of je nu een kunstenaar, designer, of gewoon iemand bent die waarde hecht aan kwaliteit en duurzaamheid, Retardio biedt een nieuwe manier om de wereld van creativiteit te bekijken. bekijk meer